Kültürleri, o kültürün sanatını, yaşam biçimini, bakış açısını vesairesini belirleyen üzerinde yaşanılan coğrafyadır. Etrafındaki ülkeler, iklimi, doğası, ulaşım biçimi vesiaresi. Mesela Türkiye'den de Norveç, Danimarka, Finlandiya, vesaire gibi bir Kuzey Avrupa ülkesi çıkmasını bekleyemeyiz değil mi? Asıl soru beklemeli miyiz? Demokrasi adına modernleşmeliyiz. Bunda sıkıntı yok. Peki yaşam kültürlerimizi değiştirmeden demokratik bir kültür yaratabilir miyiz? Neden olmasın? Eğitim sistemiyle mümkün olabilir. Dolayısıyla/hatta coğrafyanın oluşturduğu farkklı kültür yapısını bir zenginlik olarak bile kullanabiliriz. Hayat tek düze olsa sıkıcı olmaz mıydı? Yapımıza uygun ve de bizi asıl mutlu eden bir tarz vardır ama renklilikler de hayatımızı güzelleştirmez mi? Ben şahsım adına ne farklılıklardan rahatsız, ne de şikayetçiyim. Aksine insanın vizyonunu genişleten bir unsur olarak görüyorum farklılıkları, renkliliği, yaşam kültürlerinin birbirine benzemeyişini. Kişisel yapımız gereği Batı kültürüyle mutlu olabiliriz ama bu herkesin bu şekilde olduğunu veya olması gerektiğini göstermez. Sanatta da böyle, müzikte de böyledir bu. Farklılıklar sentez için bir şanstır, bir fırsattır hayatı tek düzelikten kurtaran ve zenginleştiren. Gene şahsım adına ne kadar komasız şekilde Batı Klasik Müziği'ni veya Pop Müziğini dinleyebilirim ki? Batı'lar bile bazen müziklerine oryantalizm serpiştirmiyorlar mı, Latin melodilerini dahil etmiyorlar mı, hatta Afrika müzikleri Batı müziğinde hit haline falan gelmiyor mu? Peki bizim Doğu'dan kendimizi soyutlamamız doğru mudur, mümkün müdür? Evet istiyoruz Batı Anayasalarını kültürümüze tamamen adapte edip insan haklarına saygılı, demokratik bir kültür olmayı ama bu, bu coğrafyayı, bu kültürü, yüzlerce yıllık yaşanmışlığın birikimi olan kültürel zenginlikten vazgeçmeyi gerektirir mi? Şebnem Paker veya Sertab Erener'e gelinceye kadar Eurovision'da tınlandık mı? İrlanda 5-6 defa 1. olduysa, bu folklorik-etnik yapısı sayasinde olmadı mı? TRT'nin karşı çıktığı dönemde Anadolu majör ile Eurovision'a katılsaydık, belki Sertab Erener'e kadar gelinceye kadar baarı sürecini hızlandırmış olurduk. Ayrıca şu var; bizim pop müziğimiz ne kadar Batı; komasız mı? Sezen Aksu veya Yıldız Tilbe, Nazan Öncel, daha da ilerletebiliriz, Barış Manço, Erkin Koray, Fikret Kızılok, Cem Karaca, Erol Evgin, Edip Akbayram, Selda Bağcan, bu isimleri verdim hani gururumuzdur ya, ne kadar Batı, ne kadar pop; bu coğrafyanın orient kültüründen beslenmemişler midir? Bu sanatçılar bile sorsan neyi savunurlar, neye karşı çıkarlar? Çıksalar bile çelişmiş olurlar. Evet bu coğrafyanın kültürü Doğu'dur. Ve müziğimiz de bu kültür sayesinde dünyanın en zengin müziğidir. Ama kullanamamışızdır bunu ayrı mesele. Çünkü geleneksel bakış açımız, müziğimizi de kısır bırakmıştır. Folklörümüz, aslı bozulmasın diye yanyana dizilen 10 bağlama yüzünden evrenselleşememiştir. Pop müziğimiz, Rock müziğimiz işte bu kültürel zenginlik üzerine kurulmuştur. Taklitleri unutulmuş gitmiştir. Kim hatırlıyor Elvis Presley'i taklit eden Erol Büyükburç, Barış Manço, Ersan Erdura, Alpay vesaire şarkılarını? Kendilerini gene bu kültürün melodik yapısıyla var etmemişler midir? Peki Arabesk TRT tarafından yasaklanınca bitmiş midir? BASTIRILAN PÖRTLER; gazı boşalmayınca da hep patlamaya hazır dinamit gibi bekler. 80'lerde yaşandı ve bitti. Yaşam değişiyor, insanlar değişiyor, dolayısıyla müziklerin de kendilerine format atmaları kaçınılmazdır. Değişen dünyanın dışında kalmak mümkün değildir. Müziğimizde geleneksel tek sesli bir süreç olmuş, belki müziğin gelişememesindnen dolayı aranjman dönemimiz olmuş, folklörümüzün Batılılaşıp Anadolu veya Pop Folk, sayko dönemi olmuş, içselleştirdiğimiz doğu kültürünün ifadesi olan Arabesk dönemimiz de olmuş, Protest dönemimiz de olmuş, sonra her şey poplaştı, Rock Müzik patladı ama bu Rock'ta bile bizim tınılarımız yok muydu, sonra da repleştik, bakalım sonrasında ne olacak? Akımlar müzikte de kaçınılmazdır. Ben, müziğimizi geri bırakanın 80'li yıllardaki Arabesk olduğuna kesinlikle katılmıyorum. Hatta şu anki karanlık denilen veya rap müziğinin arka fonu olmuyor mu bu arabesk? Hatta bazı Arabesk şarkılar modern düzenlemelerle bizi bizden almıyor mu? 63.319.094, evet 63 milyon bir arabesk şarkı olan Bir Ateşe Attın Beni'nin YouTube'daki dinlenme oranı. Kamuran Akkor bir konservatuvarlı, bir müzisyen olarak Arabeskle varolmadı mı? Biz, dinleyici olarak neyin tartışmasını yapabiliriz ki bazı kültürel gerçekler ortadayken. Bu ülkede Ferdi Tayfur'un fenomenliğini, müziğini yok sayarak sadece Arabesk bir figür olmasına bağlayamayız. Belki dönem itibariyle düzenlemeler yetersiz kalmış olabilir. Ama o melodiler ağdalı hallerinden kurtarılıp modernleştirilince tadından yenmeyebilir. Zaten müzik de teknolojinin dışında kalamaz ve düzenlemeler de o bağlamda oluyor zaten günümüzde de. Bu ülkede müzik geri kaldıysa, bunun suçunu Doğu'ya, Doğu nota dizilimine yıkamayız. Demek ki bir şeyler eksik kalmış eğitim gibi, bakış açısı gibi. Ve de en önemlisi müzik şirketlerinin başındaki zihniyetler. Sadece parayı düşündükleri için, müziği o açıdan yönlendirmişler. Şirketler farklı bir vizyon sunmuşlar da, sanatçılar mı hayır demiş? Hatta sanatçılara bu tek seslilik dayatılmış. Sanatçılarımız da Batı'dan gelmemiş ki, Batılı bir düzeneleme istesinler şirketlerden. Yahudiler Türk Arabesque diye bizim müziğimizle zenginleşiyorlar mesela. Doğu kültürü, zenginliğini yanlış kullanıyorsa, bunun suçlusu bir müzik türü, Arabesk olamaz. Var olan gerçeklere sırtımızı dönemeyiz. TRT'nin Arabeski yasakladığı dönemlerde müzik dergileri, TV dergileri Arabesk'ten bahsetmiyor muydu? Arabesk müziği Sezen Aksu gibi bazı sanatçıların bu melodileri poplaştırmasıyla yasakları delmiyor muydu?
***
5
SERPİL NUR
Önce şarkıcılıkla başlıyor sanat hayatına. Gazinolarda sahne alıyor. Sonra kuzeni Nilgün Atılgan aracılığıyla sinemaya geçiyor. Tarık Akan, Barış Manço ve Kemal Sunal ile 3 film çekiyor. Seks filmleri dönemi başlayınca sinemaya veda ediyor. Sonra Selami Şahin bestelerinden oluşan Muhtacım / Akıl Erdiremedim adında bir 45'lik plak yapıyor. Ardından evlenip iki çocuk sahibi oluyor ve sanat hayatını bitirip Antalya'ya yerleşiyor. 66 yaşındaki sanatçı Kemer'de hala gazetecilik ya
***
MERAL ZEREN...
Bir sinema oyuncusu... 70'in üzerinde filmi olan oyuncuyu en çok Kemal Sunal filmleriyle tanıyoruz. O da Selami Şahin besteleriyle Kalbinden Atma Beni / Hercai isminde 45'lik yapan sanatçılardan. Şarkılarını Youtube'dan dinleyebilirsiniz. Şarkılarının müzikleri ve düzenlemeleri çok güzel.
***
90 filmi bulunan ve Türk Sinemasının en güzel oyuncularından biri olarak gösterilen ve epeyce 45'liği-şarkısı bulunan SELMA GÜNERİ müzikle sinemayı birlikte götürenlerden. Oyuncu Yusuf Güney ile evliliği ike de biliniyor.
Diskografisi
1967 - Sana İhtiyacım Var / Unut Sen Beni / Sahibinin Sesi / Plak
1967 - Düğün Akşamı / Ay Altında / Sahibinin Sesi / Plak
1968 - Yolun Açık Olsun / Bilmezdim Evvel Varmış Kaderde / Sahibinin Sesi / Plak
1969 - Aşka Gülerdim / Eski Günler Gelecekmi? / Sahibinin Sesi / Plak
1987 - Ayrılamayız
***
Selami Şahin'i kelimelerle anlatmak imkansızdır bana göre. Bu ülkenin en büyük zenginliklerinden, bu dünyaya gelmiş en özel ruhlardan, müzik dünyası içinse çok büyük bir şans, yaşayan en büyük efsanelerden biridir... Bu ülkede erkek şarkıcı ve müzisyen say denilince 3 tane isim gelir akla. Bunlar Orhan Gencebay, Ferdi Tayfur ve Selami Şahin'dir. 4. bir isim koyamayız bu üçünün yanına. Sadece kendilerini var etmemişlerdir bestecilikleriyle, bir çok sanatçıya da bestelerini çekinmeden vererek onları birer yıldız mertebesine ulaştırmışlardır. Selami Şahin'in diğer iki isimden farkı, her tarzda beste yapabilmesidir. Demek istediğim arabesk bir şarkıyı pop alt yapısıyla poplaştırmak değil, Selami Şahin pop ruhuyla pop besteleri yapmış bir müzisyendir. 300'ün üzerinde bestesi olan birinden bahsediyoruz ve çoğu neredeyse hit olmuş şarkılar. Yani şimdi şarkılarını saysam, hangi birini sayacağım? Daha da önemlisi bilmediğimiz bir çok hit şarkının arkasında bile onun imzası çıkıyor. Şarkısını söylemeyen sanatçı yoktur diye düşünüyorum. Bir gün şarkılarının ve şarkılarını söyleyen şarkıcıların listesini çıkaracağım. Şimdilik Instagram hesabından seçtiğim fotoğraflarıyla başbaşa bırakıyorum.
Evet araştırdım ve işin içinden çıkamadım. 300 küsur şarkının hangilerinin hit, kimler tarafından söylendiğini bulmak o kadar kolay değildi. Çünkü yazılı kaynak bu konuda hiç yok gibi bir şey... 1 saatlik süreçte ve bilgim çerçevesinde ancak bu kadarını çıkartabildim. Yalnız şunu gördüm ki, Selami Şahin gerçekten bir melodi bankası gibi.
Zeki Müren - Gitme Sana Muhtacım, Bulamazsın, Eskimeyen Dost,
Gülistan Okan - Alışmak Sevmekten Zor, Düğüm Düğüm Bağlanmışız,
Nil Burak - Salim Dündar - Boş Vere Vere,
Zerrin Özer - Seninle Başım Dertte,
Gülistan Okan(E. Sayın, B. Aksoy, B. Güneş) - Kanım Kaynadı Sana,
Bülent Ersoy - Sefam Olsun,
Tanju Okan - İçkim Sigaram,
Emel Sayın - Olmuyor, Ben Bir Tek Kadın Sevdim,
Nilüfer (Kibariye) - Aşk Çemberi,
Tanrım- Nilüfer;
Atilla Yelken - Gözler Kalbin Aynasıdır,
Seyyal Taner - Lider,
Islak Mendil, Kadere Şikayetim Var, Namert Olayım, Ne Duamsın Ne Bedduam, Özledim, Sen Mevsimler Gibisin,
İbrahim Tatlıses - Seni Sevmediğim Yalan,
Emel Sayın (Nil Burak) - Senin Olmaya Geldim,
Sensiz Olmuyor, Tanımam Senden Başka, Tanrım, Tapılacak Kadınsın,
Işıl Yücesoy - Ya Seninle Ya Sensiz,
Kibariye - Kasımpaşalıyım,
Burhan Çaçan(Linet, Bülent Ersoy) - Akşam Olmadan,
Nazan Şoray - İyi Diyelim İyi Olalım, Sana Merhaba Dedim,
Mutluluk Kapımı çalmadı Gitti - Müslüm Gürses,
İbrahim Tatlıses(Bülent Ersoy) - Hesabım Var,
İyi ki Varsın, Seni Seviyorum Anlıyor musun,
Meral Zeren - Kalbinden Atma Beni ve Hercai,
Bağrımdaki Ateş,
Aşkın Nur Yengi - Başımın Tatlı Belası,
Muazzez Ersoy ve Sibel Can - Sabır Taşı,
Özlem Rıhtımı, Gönül Hasta, İkimizin Yerine, Gözlerin Bir Silah Bakışın Bir Kurşun,
Ümit Besen - Bayramın Olsun,
Ayşe Mine - O Gün Gelmesin, Felekten Bir Gece, Hastayım Sana, Mümkün Değil, Utan, Kaderi Zorlama, Biraz Daha Kal
Hastayım albümünün tamamı güzel,
İyi Düşün Sevgilim, Bir Başına Yapayalnız, De Gel Anam, Bir Derya Bir Deniz,
İyi Düşün Sevgilim albümü de güzel,
Salim Dündar - Sokakların Dili, Bir Elimde Kadehim, Hancı, Söyle Söyle, Ah Dünya, Düğüm Düğüm, Boş Vere Vere
***
Pop Müziğimizin en muhteşem işbirliklerinden biri olan Nükhet Duru - Moder Folk Üçlüsü birlikteliği, müziğimize Takalar ve Dostluğa Davet gibi iki muhteşem eser hediye etmiştir. Bu iki şarkı için, ÇAĞDAŞ pop müziğimizin en güzel iki şarkısıdır bile diyebiliriz.
***
6
Zerrin Özer'i Zerrin Özer yapan, geniş kitlelere duyuran ve en fenomen albümü arabesk şarkılardan oluşan ama Zerrin Özerin sesi ve yorumuyla absorbe ettiği Mutluklar Dilerim'dir! Evet Gönül şarkısıyla büyük bir çıkış yapmış, ilk iki albümü en güzel iki pop albümüdür ama...
***
POP ARABESK'in en büyük ismi TÜLAY'dır. Çünkü hiç kimse arabeski onun kadar güzel poplaştırmamıştır. Hakkı Bulut'un efsane bestelerini onun sesinden sevdik. Ve bu da, yani Pop Arabesk de müziğimizin Pop Folk gibi önemli bir parçasıdır. İnkar eden eder, kabul etmeyen etmez ama bu bir gerçektir. Pop Müziğimizin en büyük hitlerinden biri İkimiz Bir Fidanın... değil midir? Ve bir çok hit şarkısı Arabesk Pop'tur Tülay'ın. Arabeski poplaştırdı diye, Tülay'ı Pop Müziğimizden soyutlayabilir miyiz?
***
80'lerde Arabesk herşeyi, herkesi etkisi altına almıştır; filmler, albümler, yaşam tarzı... Nilüfer de bundan nasibini almış, 79'da bir yüzü Pop bir yüzü Alaturka albümünden sonra '80 yılından tamamen Arabesk şarkılardan oluşan bir albüm çıkarmıştır. '82'de çıkardığı Sensiz Olmaz albümü de bir yüzü bir yüzü Arabesk şarkılardan oluşmuştur. Ve bu albümdeki Arabesk şarkıların hepsi de hit haline gelmiştir.
Dönsen Bile
İntizar
Tanrım
Benim İçin Öldün Artık
Aşk Kitabı
Nerdesin Nerde
Ve Tanrım, Aşkın Kitabı şarkıları düet albümlerinde Rock versiyonuna kadar taşınmıştır. Eğer bu şarkıları Nilüfer söylemeseydi, bu kadar hit olmazlardı. Keza Dönsen Bile de Nilüfer'in yorumuyla çok büyük hitlerden biri haline gelmiştir.
***
Nükhet Duru bile Arabesk'in dışında kalamamıştır. Düşkünüm Sana filminde, Düşkünüm Sana ve Yaşamaya Korkuyorum şarkılarını seslendirmiştir. Daha sonra bu şarkılar Bülent Ersoy'un albümüne girmiştir. Yani İlk defa Nükhet Duru tarafından söylenmiştir. Çünkü bu film için yapılan şarkılardır. Nükhet Duru, Orhan Gencebay'a Saygı albümünde "Gitti de Gitti" Arabesk şarkısını da söylemiştir.
***
Ajda Pekkan'ın Sarıl Bana'sı arabesk değil midir? Ki öncesinde 1972'de de Dert Bende'yi söylemiştir ve Ajda Pekkan'a en çok yakışan şarkılardan biridir.
***
Sezen Aksu'nun Firuze şarkısı da legal bir Arabesk değil midir?
***
Arabesk müzik, baskı sonucu Seksenler'de patlayan, 10 yıl boyunca bir akıma dönüşen, toplumsal yaşantımızın bir uzantısıdır!
***
Hey Dergisi bile 80'lerde Arabesk'in etkisiyle sanki Orta Doğu'da çıkan Arabesk bir dergi havasına bürünmüştür...
***
Ajda Pekkan'ın 1980'de katıldığı Eurovision Şarkısı PETROL'ün armoni yapısı bile Arabesk patlamasının bir uzantısı olamaz mı? TRT'nin yasakladığı Arabesk, hem de uluslararası bir platfrom düzeyinde yasakları resmen delmiştir.
***
Gülistan Okan'ın 1982'de çıkan tek albümü Hoşgeldin'in şarkılarının besteleri tamamen Selami Şahin'e aittir ve albümün dijital versiyonunun kapağı Almaya kaset baskısının kapağıyla güncellenmiştir.
***
Gırtlak yapısı sebebiyle her türün altından başarıyla kalkabilen Funda Arar 2000 yılında ilk çıktığı Kaldırımlar şarkısıyla ve Yeşim'i hatırlatan sesiyle Türk Hafif Müziği'nin devamı niteliğindeydi. Çok büyük hitlere imza attı, albümleriyle iyi satış grafikleri çizdi ve adını en büyükler listesine yazdırdı. Funda Arar'ın 2018'de çıkardığı son albümü "Arabesk" güçlü bir sounda sahip olup, insanı baymayan niteliktedir.
***
SON POP ARABESK ALBÜM-LER
Kim derdi ki albümü yaptıktan sonra "Hiç Arabesk dinlemezdim bile" diye demeç veren Hepsi grubunun güçlü ve zenci gırtlaklı Gülçin Ergül'ü bir gün Arabesk bir albüm çıkaracak. Gülçin'in albümünün adı da aynı Funda Arar'ınki gibi Arabesk. Gülçin'in farkı ise, şarkıları Funk, Soul ve Caz tarzında yorumlaması... Gülçin'in albümünün çıkışı da 2018. Ayrı firmalardan çıkmasına rağmen birer hafta arayla çıkan albümlerin aynı dönemde çıkışı ve isimlerinin bile aynı oluşu şaşırtıcıydı. Büyük ihtimal CD döneminin son Pop Arabesk albümleriydi. Gülçin'in albümü bu tarzda ülkemizde çıkanın en niteliklisi bana göre.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder